Osmanlı Devletinde Kültür ve Uygarlık

Osm. Dev. Kült. ve Uyg. Bölüm 4

 

Osmanlı Ekonomisi

Toprak Sistemi:

Mülk Arazi : Mülkiyeti kişilere ait olan.

  • Bunlar arasında Öşri Arazi, mülk topraklarının Müslümanlara ait olanı.
  • Haraci Arazi mülk topraklarının gayrimüslimlere ait olanı.

Miri arazi : Mülkiyeti devlete ait olan.

  • Bunun arasında Ocaklık, gelirleri kale muhafızları ve tersanelere giden.
  • Yurtluk: Gelirleri sınır boylarındaki askerlere verilen.
  • Malikane: Üstün hizmetlere karşılık bazı devlet görevlilerine verilen.
  • Mukataa: Gelirleri doğrudan devlet hazinesine gitmek için ayrılan.
  • Vakıf: Gelirleri sosyal kurumların masrafları için ayrılan.
  • Paşmaklık: Padişahın annesi, hanımları ve kızlarına verilen.
  • Metruk: Genel olarak halkın yararlanmasına terkedilen.
  • Mevat: Hiç kimseye ait olmayan.
  • Dirlik: Gelirleri hizmet karşılığında devlet memurlarına ve sipahilere verilen.

Dirlik topraklar üç bölümde;

  • Has, yıllık gelirleri 100 bin akçeden fazla. Hanedan üyeleri, divan üyeleri, beyler beyleri ve sancak beylerine verilenler.
  • Yıllık gelirleri 20 bin ve 100 bin arasında olan Zeamet. Kadı, alay beyi, divan katipleri gibi orta dereceli devlet memurlarına verilir.
  • Yıllık gelirleri 300 ile 20 bin arasında olanlar Tımar. Osmanlı Devleti üretimin sürekliliğini sağlamak için, toprağı üst üste 3 yıl boş bırakandan toprağını elinden alır ve başkasına verirdi.

Merkez Maliyesi: Gelir ve gider hesaplarının tutulduğu bu teşkilatın başında olan Baş Defterdar, Rumeli Defterdarı.

Osmanlı Devleti’nde bazı Şeri ve Örfi Vergiler:

Haraç: Müslüman olmayan halktan toplanan toprak vergisi.

Öşür: Müslüman halktan alınan toprak ve ürün vergisi.

Cizye: Gayrimüslimlerin savaşabilecek gücü olan erkeklerinden, savaşlara katılmamaları şartında alınan.

Çift bozan: Toprağını mazeretsiz olarak terkeden veya 3 yıl üst üste boş bırakan.

Çifthane: Müslümanlardan bir çift öküzün işleyebileceği büyükteki çiftlik karşılığında alınan.

Dönüm vergisi: Tımar topraklarında ekip biçilen dönüme göre alınan vergi.

Borçlar gümrük vergisi: Ticaret erbabından alınan.

Avarız: Savaş, yangın gibi devletin paraya ihtiyaç duyduğu durumlarda toplanan.

 



© 2016 - 2017 Tüm hakları saklıdır.
Sesli veya yazılı bütün içerikler ve dosyalar Seslidersler'e aittir. İzinsiz kopyalanması, çoğaltılması yasaktır. Aksi halde yasal işlem uygulanır.